Không gian mở hay đóng trước đây phụ thuộc vào khí hậu. ở xứ lạnh, để giữ nhiệt các không gian nội thất thường đóng kín, cách biệt với không gian bên ngoài nhà, phần kết nối với bên ngoài thường chỉ là một sảnh nhỏ. Trong khi đó ở vùng nhiệt đới, khí hậu nóng bức buộc phải mở không gian bên trong ra bên ngoài để trao đổi không khí, lấy gió...
Khi kiến trúc bước qua giai đoạn hiện đại, đã xuất hiện trào lưu áp dụng hình thức không gian mở từ kiến trúc nhiệt đới vào bên trong không gian nội thất của mình, mở ở đây là giữa các không gian bên trong với nhau. Ví dụ, trong nhà ở các không gian phòng khách, phòng ăn, bếp, phòng sinh hoạt trước đây là những không gian riêng biệt - ngăn cách nhau bằng các bức vách kín mít - giờ được xóa bỏ để kết hợp nhiều phòng nhỏ hẹp với nhau thành một không gian lớn hơn, đa dạng về không gian hình khối hơn. Ngăn cách giữa các không gian bây giờ chỉ là những tủ, kệ, những bình phong nhẹ, quầy bar thấp để người sử dụng vẫn cảm nhận được từng không gian riêng biệt nhưng tầm nhìn thì xuyên suốt qua các không gian này.
Từ sự phát triển của không gian mở trong nhà ở đã dần lan rộng qua không gian công cộng khác như văn phòng, nhà hàng, khách sạn... Với văn phòng, các không gian riêng biệt của từng bộ phận trước đây đã dần được sát nhập lại thành một không gian chung rộng hơn. Ngoại trừ các trưởng bộ phận vẫn có không gian riêng biệt, còn lại toàn bộ nhân viên của nhiều bộ phận có thể cùng làm việc trong một không gian chung rộng lớn.
Đối với khách sạn, không gian chung như sảnh, nhà hàng, bar, lounge... đang theo xu hướng kết nối không gian với nhau. Ngay cả đối với phòng ngủ, nơi đòi hỏi những không gian riêng biệt khác nhau thì hiện nay cũng đã bắt đầu có chiều hướng mở. Ngay bên trong mỗi phòng ngủ không gian giường ngủ và phòng vệ sinh cũng đang theo xu hướng liên thông với nhau.
Trong giai đoạn hiện nay, chi phí về diện tích ở, diện tích làm việc, sinh hoạt ngày một cao đòi hỏi càng tiết kiệm diện tích sử dụng thì không gian mở đã đóng vai trò rất quan trọng. Khi thu hẹp diện tích các phòng trong nhà ở, cảm giác chật chội của người sử dụng sẽ tăng lên, như vậy nếu áp dụng không gian mở, cảm giác này sẽ giảm xuống nhờ các không gian riêng trước đây được chia sẻ chung trong không gian rộng hơn, tầm nhìn không bị hạn chế bởi các
vách ngăntrước đây nữa khiến người sử dụng có cảm giác rộng rãi hơn dù đang sống trong không gian hẹp. Chính vì vậy, những giải pháp mặt bằng các căn hộ chung cư hiện nay hầu hết đều thiết kế theo không gian mở.
Không gian mở còn giúp cho nội thất thêm phong phú. Khi kết hợp nhiều phòng riêng biệt với nhau sẽ tạo ra một không gian nội thất mới lạ hơn. Không gian ở không còn là những phòng kín với bốn bức vách mà là một không gian đa dạng hơn, độc đáo hơn, nhiều cảm xúc hơn.
![]() |
| Vách kính có thể cách âm tốt khiến không gian dù được ngăn chia nhưng vẫn rộng rãi đối với tầm nhìn |
Từ một không gian lớn với nhiều chức năng khác nhau như vậy sẽ giúp các thành viên trong gia đình gần lại với nhau hơn vì mọi người đều có không gian sinh hoạt dù khác nhau nhưng vẫn sử dụng không gian chung này. Giao tiếp trong nhà vì vậy cũng được cải thiện theo hướng tích cực. Ngoài ra, khách đến nhà sẽ có cơ hội tiếp xúc với nhiều thành viên khác trong gia đình, từ đó góp phần làm tăng sự giao tiếp trong toàn xã hội.
Đối với khu vực công cộng cũng vậy, không gian chung tạo cơ hội cho mọi người gặp gỡ giao tiếp nhau nhiều hơn. Riêng đối với không gian văn phòng thì không gian mở còn giúp nâng cao tính hiệu quả. So sánh giữa diện tích một văn phòng theo kiểu cũ tách biệt từng phòng ban và một văn phòng theo không gian mở thì diện tích sử dụng tiết kiệm được có thể đến 20%. Số diện tích tiết kiệm này sẽ kéo theo một loạt những tiết kiệm khác như chi phí thuê mặt bằng, chi phí trang trí nội thất, chi phí tiêu thụ năng lượng (chiếu sáng, điều hòa không khí...), chi phí bảo hành bảo trì...
Với không gian mở, các bộ phận trong một văn phòng không còn tách biệt nữa. Điều này sẽ giúp các nhân viên ở các bộ phận khác nhau có điều kiện làm việc chung, tiếp xúc với nhau nhiều hơn, thúc đẩy sự giao tiếp trong cộng đồng.
Tất nhiên, không gian mở cũng có những nhược điểm của nó. Khi áp dụng không gian mở thì tính riêng biệt sẽ bị giảm. Người sử dụng phải chấp nhận hạn chế bớt không gian riêng tư để hòa nhập vào không gian chung cùng với mọi người. Trong nhà ở, người ngồi ở không gian sinh hoạt hay chỗ ăn, bếp phải chấp nhận chia sẻ không gian, tầm nhìn với khách đến chơi ngồi ở phòng khách. Ở văn phòng, nhân viên làm việc bộ phận này chấp nhận chia sẻ không gian, tiếng ồn với nhân viên của nhiều bộ phận khác do ngồi chung trong một không gian lớn.
Giải pháp trung hòa cho không gian mở và đóng là một không gian mở đa năng mà trong đó vai trò của các loại vách ngăn nhẹ trang trí, cơ động là rất cần thiết. Trong đó, có thể kể đến một số phương án tối ưu là sử dụng vách ngăn di động.Vách ngăn di động, vách đa năng: Nhu cầu một phòng hội nghị lớn và nhiều phòng họp nhỏ cùng trong một diện tích đã được giải quyết khi xuất hiện các loại vách ngăn di động. Ngoài ưu điểm dễ vận chuyển và thay đổi không gian theo thiết kế cố định, vách ngăn di động còn có thể cách âm và được trang trí bằng nhiều loại vât liệu nhẹ khác trên bề mặt